Kiezers baseren hun stem bij de gemeenteraadsverkiezingen het meest op de standpunten van partijen over wonen en bouwen, klimaat & energie en leefbaarheid & openbare ruimte. Dat blijkt uit onderzoek onder 21.528 leden van Citisenspanel.
“We zien dat onderwerpen die kiezers belangrijk vinden voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart ook vaak terugkomen in onze stemhulp MijnStem die we voor 73 gemeenten mogen maken”, aldus Jochem Hoogenboom, verantwoordelijk partner bij Citisens. “Kenmerk van een goede stelling is dat politieke partijen erover van mening verschillen. Dan is er echt iets te kiezen”, aldus Hoogenboom.
Wonen & bouwen
Wonen & bouwen is voor 39% van de kiezers één van de thema’s die hun stem op 18 maart bepaalt. Binnen dat thema verdienen sociale huurwoningen volgens kiezers (57%) de meeste aandacht, gevolgd door leegstand (47%) en voorrang geven aan inwoners van de gemeente (39%).
Wonen & bouwen
Welke onderwerpen verdienen volgens jou aandacht van de nieuwe gemeenteraad? (meerkeuze, n=8.305)
Bij MijnStem komt dit thema vooral terug in stellingen rondom sociale huur: 7 op de 10 deelnemende gemeenten heeft een stelling opgenomen over wat het verplichte percentage sociale huur zou moeten zijn bij nieuwbouw. Daarnaast heeft 4 op de 10 gemeenten een stelling over of er vooral buiten of juist binnen de bebouwde kom gebouwd moet worden. Tot slot legt een derde van de gemeenten hun inwoners een stelling voor over de doelgroepen waar vooral voor gebouwd moet worden, waarbij het gepresenteerde dilemma het vaakst bouwen voor starters versus bouwen voor ouderen is.
Klimaat & energie
Voor 38% van de kiezers is klimaat & energie een belangrijk thema voor het bepalen van hun stem. Binnen dat thema verdienen vooral subsidies voor het verduurzamen van woningen (68%), buurtbatterijen (50%) en zonnepanelen op daken (41%) de aandacht volgens kiezers.
Klimaat & energie
Welke onderwerpen verdienen volgens jou aandacht van de nieuwe gemeenteraad? (meerkeuze, n=7.346)
Bij MijnStem gaan de stellingen rondom klimaat & energie vooral over windenergie. De helft van de gemeenten bevraagt hun inwoners over het toestaan of verbieden van windmolens-/turbines, in het algemeen, op specifieke locaties of op eigen terrein.
Leefbaarheid & openbare ruimte
Leefbaarheid & openbare ruimte is voor 36% van de kiezers een bepalend thema bij de gemeenteraadsverkiezingen. Binnen dit thema vinden kiezers vooral het onderhoud van groen (66%) en het onderhoud van stoepen en straten (63%) belangrijk.
Leefbaarheid
Welke onderwerpen verdienen volgens jou aandacht van de nieuwe gemeenteraad? (meerkeuze, n=7.749)
De stellingen van MijnStem rondom leefbaarheid & openbare ruimte focussen zich op overlast en veilige straten: bijna de helft van de gemeenten heeft daar een stelling over. Ook opvallend: 1 op de tien gemeenten heeft een stelling specifiek over het verbieden van fatbikes of het extra handhaven erop. Daarnaast zit er in een derde van de MijnStem van de gemeenten een stelling over bermen, waarbij het dilemma is of gemeenten ze moeten maaien of juist moeten laten groeien voor biodiversiteit.
Hoogenboom: “Deze thema’s hebben met de directe woon- en leefomgeving van mensen te maken, daarom worden ze geassocieerd met de gemeente. Het valt bijvoorbeeld op dat asiel en vluchtelingen niet in de top 3 van kiezers voorkomt, terwijl dit onderwerp heel veel in de media is geweest en in bijna alle stemhulpen die we hebben gemaakt terugkomt. Onze aanname is dat kiezers dit onderwerp meer met de landelijke politiek associëren, totdat er concrete plannen voor (nieuwe) opvanglocaties zijn”.
Langere programma’s, kleinere politieke marges
In de 73 gemeenten die met MijnStem werken, hebben onderzoekers de programma’s van politieke partijen doorgenomen om zo te zien welke lokale onderwerpen er spelen. Wat hierbij opviel, is de sterk toegenomen lengte van de programma’s ten opzichte van vier jaar geleden. Tegelijkertijd constateert prof. dr. Marcel Boogers, die in elf gemeenten de avond begeleidde om lokale stellingen voor MijnStem te maken, dat de politieke marges kleiner worden."Het takenpakket van gemeenten groeit, er is veel moeite om de begrotingen sluitend te krijgen. Daarnaast lijken veel partijen erop uit om een plek in de coalitie te veroveren. Dit leidt ertoe dat politieke verschillen minder worden uitgespeeld. Het was bij tijd en wijle echt heel lastig om een goede set stellingen met spreiding tussen politieke partijen samen te stellen", aldus Boogers.
Noot voor de redactie
MijnStem is de stemhulp van Citisens en Necker. Al meer dan 10 jaar is MijnStem de grootste stemhulp bij alle regionale en lokale verkiezingen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 vulden zes miljoen Nederlanders MijnStem in. De stemhulp is objectief, intuïtief, informatief, genuanceerd én scherp. Meer informatie over MijnStem is te vinden op de website: https://mijnstem.nl/.
Meer weten over het onderzoek of over de stemhulp MijnStem? Neem contact op met Jochem Hoogenboom via 0682873688 of jochem@citisens.nl.